Anadolu Yıldızı ve Göktürk Gezegeni

Uluslararası Astronomi Birliği, kuruluşun 100. Yılı dolayısıyla 2019 yılı boyunca dünya çapında etkinlikler düzenledi. Bunlardan biri de ötegezegen isimlendirme kampanyasıydı. 112 ülkenin katıldığı kampanyayı, ülkemiz adına Uluslararası Astronomi Birliği’nin Türkiye’deki resmi temsilcisi Türk Astronomi Derneği yürüttü. 17 Aralık 2019 günü o isimler açıklandı. Bilimsel adı WASP-52 olan yıldızın yeni adı artık Anadolu ve yörüngesinde dolanan gezegenin adı Göktürk.

Türk Astronomi Derneği’nin isimlendirme komitesi; Türkiye’deki okullar, üniversiteler, gözlemevleri, astronomi ve astrofizik bölümleri, planetaryumlar, bilim merkezleri tarafından sunulan önerileri dikkatle inceledi. Kurallara uygun olmayan isimler elendikten sonra en çok oy alan Anadolu ve Göktürk isimleri seçildi.

Peki adını koyduğumuz gökcisminin özellikleri nelerdir?

WASP-52, yeni adıyla Anadolu yıldızı, bizden 456.6 ışık yılı uzaklıkta, Pegasus Takımyıldızı yönünde bulunuyor. Bizim yıldızımızdan biraz daha küçük ve daha soğuk olan yıldızın çapı Güneş’in çapının 0.8 katı, kütlesi Güneş’inkinin 0.9 katı. Spektral tayfı K2V olan Anadolu yıldızının Güneş’ten 10 kat daha genç, yani 400 milyon yıl yaşında olduğu düşünülüyor. Yüzeyinde tıpkı Güneş gibi lekeler var, Görünür parlaklığı 12 kadir ve küçük bir teleskopla sonbahar aylarında rahatlıkla görülebilir.

WASP-52 yıldız sistemi, Pegasus takımyıldızı yönünde bulunuyor.
WASP-52 yıldız sistemi, Pegasus takımyıldızı yönünde bulunuyor.

2012 yılında keşfi duyurulan WASP-52b, yeni adıyla Göktürk ötegezegeni, geçiş(transit) yöntemiyle keşfedildi. Gezegen kendi yıldızı etrafında 1.7 günde dönüyor ve yıldızına uzaklığı sadece 0.0272 astronomik birim, yani Dünya-Güneş arası uzaklığın sadece yüzde üçü. Gezegenin Süper-Jüpiter tipi bir gaz devi, öyle ki kütlesi Dünya’dan 146 kat büyük ve çapı Dünya’nın 14 katı. Güneş Sistemi’ndeki en büyük gezegen olan Jüpiter’den bile daha büyük olan gezegenin çapının Jüpiter’in çapına oranı 1.27 ancak kütlesi Jüpiter’in yarısınınki kadar. Bu da gezegenin yoğunluğunun Jüpiter’in yoğunluğundan çok daha düşük olduğu anlamına geliyor. Hubble Uzay Teleskopu tarafından yapılan gözlemler sonucunda gezegenin bulutlu bir atmosfere sahip olduğu ve sodyum metali içerdiği tespit edildi.

Göktürk gezegeninin büyüklüğünün Dünya ve Jüpiter ile karşılaştırılması
Göktürk gezegeninin büyüklüğünün Dünya ve Jüpiter ile karşılaştırılması

Yıldızının yaşanabilir bölgesinin dışında yer alan gezegende bildiğimiz anlamda hayat olma ihtimali bulunmuyor.

Yukarıya bakmayı hatırlamak ve yeni yazılarımızdan haberdar olmak istiyorsanız instagramda ve twitterda bizi takip edebilirsiniz. Sosyal medya hesaplarımıza sayfanın en alt kısmından ulaşabilirsiniz.

Bilimle kalın!

Ayşegül Şen

Kaynaklar

  1. http://www.tad.org.tr/haberler/2019/turkiye-yildizina-ve-gezegenine-isim-verdi
  2. https://wasp-planets.net/naming/wasp-52/
  3. http://www.openexoplanetcatalogue.com/planet/WASP-52%20b/
  4. https://exoplanets.nasa.gov/exoplanet-catalog/5681/wasp-52-b/