Tüm Yıldızlar Nerede?

Gece gökyüzü neden karanlıktır? Böyle bir soru kimin aklına geldi acaba ve neden merak etti? Gece, adı üstünde karanlıktır. Ama bilimde bariz olan şeylerin nedenini sorgulamak hem zeka hem de cesaret ister. Bu soruyu daha önce soran olmuştur belki, ama bizim bildiğimiz Heinrich Olbers adlı bir doktor ve gök bilimci 1823 tarihli bir makalesinde sormuş.

Telif Hakkı: NASA, ESA, and T. Brown (STScI)
Telif Hakkı: NASA, ESA, and T. Brown (STScI)

Paradoks nedir?

İlk bakışta doğru gibi görünen ancak içerisinde çelişki barındıran ifadelere paradoks denir.

Neden buna paradoks diyoruz?

Bu sorunun neden paradoks olarak anıldığını anlamak için 1823 yılında yaşayan insanlar gibi düşünmemiz gerekiyor. O zamanlar geçerli olan evren modeli durağan evren modeliydi. Başka modeller öne sürülse de 1900’lü yılların ortalarına kadar bilim dünyasına büyük fizikçi Newton’un sabit evren modeli geçerliydi. Bu modele göre evren sonsuzdan beri var olmuştur ve sonsuza kadar var olacaktır, değişim yoktur. Sonsuz zaman önce de evren şimdiki gibiydi, sonsuz zaman sonra da öyle kalacaktı. Peki ama, evren sonsuzdan beri varsa, evrendeki sayısız yıldızın ışığının geçen sonsuz süre boyunca yol almış ve çoktan dünyaya ulaşmış olması gerekirdi. Ama gökyüzü karanlıktı, kafamızı kaldırıp baktığımızda her noktada bir yıldız görmemiz gerekirdi ama yoktu.

Bu paradoksun en mantıklı çözümü başı ve sonu olan bir evren modelidir: Büyük Patlama Modeli. Şu an kabul gören ve yapılan her testten başarıyla geçen bu modele göre evren sonsuzdan beri var olmamıştır, bir başı ve sonu vardır. Bu durumda gökyüzünün her noktasında gerçekten de birer yıldız vardır ancak bütün o yıldızların ışıklarının dünyaya ulaşması için gereken zaman daha geçmemiştir.

Olbers paradoksu durağan evren modelinin sorgulanmasında önemli role sahiptir. Bu teoriyi zayıflatmış ve bilim insanlarının başka şekilde düşünmesine olanak sağlamıştır. Nitekim 1920’li yıllarda Edwin Hubble adlı gökbilimcinin çalışmaları sonucu evrenin genişlediği kanıtlanmış ve paradoks çözülmüştür. Yani evren durağan ve sabit değildir, değişim hep vardı ve hep var olacak.

Yukarıya bakmayı hatırlamak ve yeni yazılarımızdan haberdar olmak istiyorsanız instagramda https://www.instagram.com/gokorion/ hesabını ya da twitterdaki twitter.com/GokOrionn hesabını takip edebilirsiniz.

Bilimle kalın!

Ayşegül Şen